Landbouwbedrijf Hans ten Vregelaar

Familiebedrijf

Hans ten Vregelaar (55) is getrouwd met Maria en vader van vier zoons. Op stal staan 80 melkkoeien, goed voor 700.000 kilo melk per jaar. Daarnaast heeft hij 60 stuks jongvee. In totaal bewerkt de melkveehouder 43 hectare grond, waarvan hij 25 hectare in eigendom heeft. Bijna dertig jaar geleden wordt Ten Vregelaar voor de leeuwen gegooid als zijn vader jong komt te sterven. “Het zelfstandig boeren kwam een beetje vroeg. Het begin was dan ook niet gemakkelijk, maar ik heb veel hulp gehad van familie.” En als je toen wist hoe het nu gesteld is met de agrarische sector? “Dan was ik nog boer geworden! Het heeft me altijd al geïnteresseerd.” De Hoevenaar is blij dat zijn zoon Tom (22) het aandurft het familiebedrijf voort te zetten. Eventueel samen met zijn iets oudere broer Jeroen, die nu werkt bij een landbouwmechanisatiebedrijf in Goor.

Melkprijs

Een boer krijgt 22-23 eurocent voor een kilo melk. Datzelfde kilo kost hem rond de dertig eurocent. “Dat kan wel wat variëren. Er is becijferd dat Twente-Achterhoek zo’n drie cent duurder uit is dan een boer in de polder. Daar is de grond beter terwijl de percelen veel uitgestrekter en meer aaneengesloten zijn dan bij ons.” Produceren onder de kostprijs, hoe lang houd je dat vol? “We kunnen het wel uitzingen. Daar ben ik niet zo bang voor. Maar te lang moet het niet duren natuurlijk.
Door de jaren heen is de melkprijs redelijk stabiel. Met uitschieters naar boven in 1988 en 2007. Ik verwacht dat met de toename van de welvaart de vraag naar zuivel zal stijgen. En dan bedoel ik met name landen in Oost-Azië zoals Vietnam. De wereldbevolking groeit nog steeds, dus is er ook meer voedsel nodig. Sommigen voorspellen zelfs dat er schaarste zal ontstaan.”

Hoofd boven water

Ondanks alles wil Hans ten Vregelaar vooral positief blijven denken. “Ik heb een heel positieve vrouw. Dat scheelt enorm!” Verder wil hij investeren en vooruit blijven kijken. “Schaalvergroting is erg belangrijk. Op die manier werk je veel efficiënter en kun je goedkoper produceren.” De melkveehouder zit in enkele studiegroepen, zoals een clubje van DLV (Dienst Landbouw Voorlichting). “We komen bij collega-boeren aan huis om actualiteiten te bespreken.
Kosten worden tegen het licht gehouden. En elke keer behandelen we een thema dat speelt in een bepaald seizoen. Zoals het poten van maïs. Een medewerker van DLV ondersteunt ons daarbij.” Ook samenwerken met collega’s biedt financiële voordelen. Hoewel je elkaar dan wel moet liggen. “Hier in de buurt hebben we gezamenlijk enkele machines aangeschaft, zoals een grote hark en een ploeg. Daarnaast helpen we elkaar over en weer met onze eigen machines.”

Fokkerij

Ook op fokgebied zit Ten Vregelaar in zo’n studieclubje. “Koeienfokkerij vind ik een machtig onderwerp. Alles gaat tegenwoordig met KI. Moet je zien wat een enorm potentieel dat biedt. Sperma komt van overal ter wereld vandaan. Daar kun je prachtig mee fokken.” Het beenwerk en de uier zijn de belangrijkste aandachtspunten bij een koe. “De kunst is om bij een koe van onszelf een stier te zoeken die nakomelingen geeft die beter zijn dan de moeder. Genetisch gezien zijn we er de laatste dertig jaar hard op vooruit gegaan.”

Regelgeving

Jazeker is de Hoevese melkveehouder gepikeerd over al die regeltjes die hij en zijn collega’s krijgen opgelegd door de overheid. Maar hij laat zich daardoor niet ontmoedigen. “De drive om te boeren is vele malen groter.” Wat hem vooral stoort is dat de regelgeving constant op de schop gaat. “Je wordt er kierewiet van. Ben je net ingesteld op een bepaalde regel of hij wordt al weer vervangen door een nieuwe.
Die regeldrift is echt een maatschappelijk probleem, niet alleen voor de boeren.” Hij bevestigt dat veel agrariërs het moeilijk hebben. Maar een boer loopt er dikwijls niet mee te koop dat het water hem tot aan de lippen staat. “Veel boeren zijn gestopt en er zullen er nog heel wat volgen. Je houdt steeds minder collega’s over. Daarnaast is het erg jammer dat de boerenstand, toch de oorspronkelijke bewoners van het platteland, verdwijnt.”

Groei

Het ontwerp bestemmingsplan buitengebied van de gemeente Haaksbergen zet de boeren in Sint Isidorushoeve voorlopig niet op slot. Hans ten Vregelaar zal uitbreidingsmogelijkheden niet onbenut laten. “In onze nieuwe ligboxenstal is plaats voor 100 koeien. En die zal vol komen ook. Daarnaast vereist onze melkstal aanpassingen.
Of we overgaan op melkrobots is moeilijk te zeggen.” Op erve Polman is oog voor dierwelzijn. De open ligboxenstal heeft een uitstekende ventilatie. “Het waait er gewoon. Het welzijn van de koeien vertaalt zich in een langer leven. De koeien staan er schoner bij. Bovendien is hun weerstand groter, waardoor ze minder vaak ziek zijn.”

Imago

Kritiek is er op de boeren: over de natuur, kunstmest, ammoniak en dierwelzijn. Daarvan is hij zich bewust.. “Maar we kunnen niet terug naar vroeger. Willen we stand houden dan zullen we mee moeten in de efficiëntieslag. Vergelijk het nou eens met het dorp. Stel dat je van de Von Heijdenstraat weer een zandweg maakt. Daar valt toch ook niet mee te leven?” Hans ten Vregelaar is er voorstander van om burgers te betrekken bij het boerenbedrijf. Zoals dat gebeurt met de jaarlijkse fietstocht ‘De Boer Op’, die al eens te gast was op erve Polman. Maar vooral de jeugd vindt hij belangrijk. In het kader van het voorlichtingsproject ‘De Klas de Boer Op’ was onlangs basisschool De Wereld op bezoek. Zijn melkveebedrijf is aangesloten bij de coöperatie FrieslandCampina. “Zij zorgt ook voor promotie van de zuivelsector. Ons bedrijf levert een hoogwaardig en gezond product. Bij ons geen geknoei!”