Het Natuureducatief Centrum Han Jordaan

Het IVN-gebouw is een verhaal apart. Lange tijd werd gedacht dat het een voormalige Duitse barak was. Maar bij de renovatie in het jaar 2000 kwamen planken tevoorschijn met het stempel van de Twentse Kabelfabriek. Al gauw werd duidelijk dat het gebouw rond 1946 gebouwd was voor een meisjes padvindersgroep, met de welsprekende naam “Webeloh. Dat is een afkorting van ‘wees bereid, laat ons helpen’. Door fusies in de scouting kwam het gebouw, eigendom van de Han Jordaan stichting, in 1984 vrij en werd daarna verhuurd aan het IVN. Vanaf het begin is van het niet zo rijke IVN bezig geweest met renovatieplannen. Dankzij een gift van de Stichting Leppink - Postuma, een bijdrage van de gemeente, diverse andere giften en sponsoren en de inzet van héél veel vrijwilligers is in het jaar 2000 een prachtig functioneel gebouw tot stand gebracht. Onderhoud en schoonmaak gebeurt door vrijwilligers.

De heemtuin

In de heemtuin groeien planten, bomen en struiken die vroeger in het Twentse land groeiden. Door het gebruik van (kunst)mest is de plantenvegetatie in de loop der jaren veranderd. In de heemtuin wordt er naar gestreefd om planten die op voedselarme grond voorkwamen weer terug te krijgen. Daarnaast is er een kruidentuin, een vlindertuin, een voorjaarsbos, een moerasje en een speciale kweekhoek.

De actieve heemtuinwerkgroep bestaat uit vele duizendpoten. Haar leden onderhouden de tuin, verzorgen informatie over de planten door middel van borden. Zij organiseren open middagen en themamiddagen, oogsten en verkopen zaden enz. Er is een boekje met een wandeling die langs de verschillende onderdelen van de tuin voert. Jaarlijkse terugkerende grote evenementen zijn in april de plantenmarkt in het centrum van Haaksbergen en in augustus de markt in de heemtuin zelf. Gezien de grote bedrijvigheid is altijd plaats voor nieuwe vrijwilligers. Wie eens wil kijken wat de werkzaamheden inhouden is elke dinsdagmiddag en zaterdagochtend welkom.

Open zondagen

Tussen 17 mei en 30 augustus is de heemtuin elke zondagmiddag geopend van 14.00 u tot 17.00 uur. Er is dan iemand van de heemtuinwerkgroep aanwezig om vragen te beantwoorden en toelichting te geven. Op enkele van die zondagen zijn er bijzondere activiteiten. Zoals op 9 augustus aanstaande: een ‘markt’ waarin een aantal groepen zich presenteren.
In 2008 stonden er infokraampjes van meerdere IVN werkgroepen, kruiden waren te koop, er was een fotoexpositie over vogels enz. Ook het programma voor 2009 ziet er weer spannend uit.

De bijenstal

Begin juli ‘slaat’ bijenvereniging De Heidebloem honing en is er van alles te doen rond bijen. Er is dan vanzelfsprekend honing te koop. In de bijenstal op het terrein is plaats voor 15 kasten met elk een bijenvolk. Het fascinerende leven van de honingbij in het kort: de koningin legt eieren legt, terwijl de werksters stuifmeel en nectar halen. Die nectar wordt omgezet in honing. Er komt echter veel meer bij kijken en wie meer wil weten over het houden van honingbijen moet eens langskomen in ons natuureducatief centrum aan het Dievelaarslaantje. Bepaalde planten bevatten veel stuifmeel en nectar, de zogenaamde drachtplanten. In de heemtuin is er een speciale hoek aangeplant met drachtplanten. In ons land, met veel in cultuur gebracht gronden, zijn de stuifmeelrijke wilde planten deels verdwenen.
Daardoor is het houden van bijen moeilijker geworden.

Insectenhotel en nectarkroeg

Enige jaren geleden hebben IVN leden samen met de jeugdgroep een insectenhotel gebouwd. De bedoeling van dit bouwwerk is het lokken van insecten die nuttig zijn voor de bestuiving van bloemen en voor het opruimen van bladluizen. Maar het voornaamste doel was toch het bestuderen van al die beestjes. Het insectenhotel bevat een grote verscheidenheid aan materiaal waardoor er voor vele soorten insecten elk wat wils is.

In maart 2009 is er een nectarkroeg bijgekomen. Het woord suggereert dat je een lade kan opentrekken waaruit vervolgens honing stroomt. Dat is helaas niet het geval. Een nectarkroeg bestaat uit een kleine vlindertuin met wat extra’s, zoals een weerstation. Vanachter de ‘bar’ kunnen de bezoekers insecten observeren en vervolgens noteren wat ze
zien. Er liggen formulieren waarop vlinders kunnen worden gemeld, maar ook of er bloeiende planten aanwezig zijn en zaken als temperatuur en bewolking. Die gegevens worden opgestuurd naar de Natuurkalender van de Universiteit Wageningen (www.natuurkalender.nl). Deze analyseert ze in het kader van haar onderzoek naar de invloed van klimaatverandering op de natuur.

De nectarkroeg is gebouwd door vrijwilligers van het Gilde en gemaakt van hout dat afkomstig is van Natuurmonumenten.
Op zondag 24 mei wordt de nectarkroeg officieel geopend met een tentoonstelling van vlinderschilderijen en een lezing over bijen en wespen

De plantenmarkt

Op zaterdag 25 april 2009 houdt de IVN heemtuinwerkgroep haar jaarlijkse plantenmarkt voor het Haaksbergse gemeentehuis op De Markt. Al vroeg in de ochtend is het dan een drukte van belang. Aanhangers vol planten worden aangevoerd vanaf het gebouw aan het Dievelaarslaantje.
Tegelijkertijd wordt de kraam opgezet, van waaruit zaden en andere materialen worden verkocht. De deadline is 9.30 uur. Dan start de verkoop en moet alles klaar staan. Maar voor het zover is, is er al heel wat werk verzet.

Draaiboek

Door de jaren heen is er een draaiboek ‘plantenmarkt’ ontstaan. Begin maart zijn de vrijwilligers druk in de weer om de kweekhoek, waar de inheemse planten in bedden staan, in gereedheid te brengen. Doorlopend worden er potten verzameld. Alle planten worden namelijk opgepot en voorzien van hun naam. Als ze zijn verzameld in plastic kratten, worden er prijslabels op de marktwaar geplakt. Klaar voor vervoer naar het centrum van Haaksbergen! Ieder jaar opnieuw zijn daar vele enthousiaste kopers en even zo vele complimenten over de kwaliteit van het pootgoed. Want mensen blij maken met inheemse planten, is en blijft één van de doelstellingen van de IVN plantenmarkt.

tekst Han van Hagen, foto’s Arno de Jongh, Kees Benink

IVN Haaksbergen
Secr: Ineke Kors, Lavendel 21,
7483 CM Haaksbergen
Telefoon: 053-5725787
Wilt u kennismaken met het IVN of één van onze werkgroepen neem dan contact op.

Hoe meer je weet, hoe meer je ziet, hoe meer je geniet.

IVN in het kort

Het IVN Haaksbergen houdt zich bezig met natuur- en milieueducatie. Ons motto is: hoe meer je weet, hoe meer je ziet, hoe meer je geniet. De afdeling Haaksbergen kent tien werkgroepen. Rond ons Natuureducatief Centrum aan het Dievelaarslaantje vindt u een heemtuin en een bijenstal. Onze jeugdnatuurgroep houdt allerlei activiteiten en er worden lezingen en cursussen georganiseerd. De uilen- en weidevogelwerkgroep werken nauw samen met de plaatselijke agrariërs. De wandelingenwerkgroep organiseert elke jaar een aantal wandelingen; op aanvraag zijn ook gidsen beschikbaar. In samenwerking met Natuurmonumenten laten we in ’t Grintenbosch alle basisscholen kennismaken met de natuur. Informatie over het IVN vindt u op www. ivn.nl/haaksbergen. Aan de hand van een serie artikelen in dit blad willen wij u graag laten weten wat wij zoal doen.